24 november 2009: De NL ambassade en op naar Macao

Een spannende dag, omdat we om 11 uur lokale tijd een afspraak hebben bij de Nederlandse ambassade. Hier zullen we vertellen over het China Festival Utrecht en mogelijkheden bespreken tot samenwerking. Helaas kent onze chauffeur de weg niet al te best en vooraleerst we verdwalen, komen we uiteindelijk stipt op tijd bij de ambassade aan. Het is prettig om weer even onder mensen te zijn die Nederlands spreken. Een schitterend kantoor waar we een goed uitzicht hebben op de stad Guangzhou. Wat een grote stad is dit. En een enorme dynamiek; overal enorme bouwputten die een sterk groeiende handelseconomie laten zien. Je ruikt bijna de wil om groot te worden en om iets te betekenen in de wereld.

De reden waarom wij hier terecht zijn gekomen, is omdat Utrecht een zusterstad is. In het kader van het China Festival Utrecht, biedt dit natuurlijk een uitgelezen kans om culturele uitwisseling te bieden. De consul-generaal ontvangt ons allerhartelijkst. Heerlijke koffie met een koekje, heel erg niet Chinees, maar wel heel erg Nederlands. Ze zijn erg enthousiast over het hele festival, en willen graag meedenken. Omdat zij natuurlijk ook goed ingevoerd zijn in het Chinese leven, vertellen ze ons hun eigen know-how’s op dit gebied. Omdat Catherina natuurlijk zelf Chinees is, realiseer ik me dat het voor haar best bijzonder is om deze verhalen allemaal aan te horen. Daar waar nodig, is ze bijdehand genoeg om te corrigeren of aan te vullen. Ik aanschouw het en laat alle informatie en de verhalen van hun eigen ervaringen over me heen komen. Er zijn voldoende interessante aanknopingspunten om samen te kunnen gaan werken. Ook de ambassade kent de problematiek als het op het aanvragen van visa aankomt. Na twee uur is het weer tijd om aan het werk te gaan. We zullen contact opnemen zodra we weer in Nederland zijn en de ambassade zal hier en daar polsen en meedenken over een uitbreiding van onze samenwerking. Een vruchtbaar, constructief en leuk gesprek.

Catherina en ik verlaten het pand, we gaan met een Chinese bus op weg naar Macau, 145 kilometer verderop. Gesticht in 1577 door de  Portugezen en daarmee de oudste Europese kolonie van China. In 1999 droegen de Portugezen de soevereiniteit over aan de Volksrepubliek. De Portugezen (en nu de Chinezen), hebben hier een soort gokparadijs van gemaakt. Het is net Las Vegas, maar dan in Azië.

Of het mij nu echt trekt om hier naar toe te gaan? Catherina deed een paar dagen geleden dit voorstel, om via Macau naar Hong Kong te reizen, en aangezien ik toch wel nieuwsgierig van aard ben, heb ik ‘ja’ gezegd. Bovendien heb ik natuurlijk een fantastische gids bij me. En Catherina houdt -net als alle Chinezen- van gokken. Aangezien ik nog nooit in Las Vegas ben geweest, leek dit me een goed excuus om een dergelijke ervaring te ondergaan.

En het is een bijzondere ervaring. Ik laat me vertellen dat de Chinezen Las Vegas gewoon op deze locatie praktisch hebben nagebouwd. De bezoeker die eens in Las Vegas is geweest, herinnert zich vast het casino waar je met een Italiaanse gondel door een nagemaakt Venetië kan varen. Nu, dat hebben ze hier ook, hetzij dan nog net een paar meter groter. De gebouwen zijn exact nagemaakt naar Amerikaans model dus, maar net -letterlijk- twee meter breder, hoger of dieper. Dit is bij uitstek hoe de Chinezen de Verenigde Staten zien en het bewijst dat ze als geen ander goed zijn in het kopiëren ervan.  Ik heb me eens laten vertellen dat de Japanners hier ook erg vindingrijk in zijn: een Japanse stad werd omgedoopt in Germany, waardoor men op de producten “Made in Germany” kon zetten. Een bijzondere manier van denken.

Even een paar mooie plaatjes van internet, om een indruk te geven:

Wat een kakofonie aan licht, mensen en geluiden. Voor een keer bijzonder om te zien, maar dan weet je het ook wel. Wat ik wel erg bijzonder vond, is het oudste casino van Macau. Nog helemaal in de sferen van de jaren ’20 van de vorige eeuw, toen het nog een sjieke bedoeling was om naar het casino te gaan. Catherina daarentegen vindt dit juist niets, ‘oude troep,’ want alles wat nieuw is, is veel mooier. En dat is toch ook weer een verschil in opvattingen en wellicht ook wel een cultureel verschil. ‘Oud’ wordt in de Chinese cultuur per definitie geassocieerd met ‘slecht’, ‘lelijk’, et cetera. Veel waardering voor de oude cultuur, is er niet. En dit is jammer, want daardoor wordt er veel gesloopt om plaats te maken voor deze Amerikaanse en naar mijn mening, smakeloze, kopieën.

Als de avond echt gevallen is, is het de bedoeling dat we met de boot de overtocht langs de kust maken, om weer naar Hong Kong te gaan. Wanneer we met onze bagage staan te wachten op een taxi naar de boot, komt er nog even een somber beeld van China voorbij. Vanwege de potentiële gokverslaving die hier bij bijna iedereen op de loer lijkt te liggen, mochten de Chinezen nooit naar Macau. Tegenwoordig is de regering soepeler geworden in het afgeven van visa hiervoor. En vanuit de Volksrepubliek naar het buitenland reizen, is voor de meesten niet mogelijk. Macau is dus een interessante locatie voor Chinezen om het mainland te verlaten en te ontsnappen aan al die vreselijke verhalen die we ook over China horen: schending van de mensenrechten, moderne slavernij, geen tot weinig vrijheid, et cetera. De Chinezen van het mainland (dus iedereen die niet uit Hong Kong komt), worden vervoerd met grote bussen en continu in de gaten gehouden. Catherina vertelt dat ook de WC’s aan een nauwkeurig onderzoek worden onderworpen om geen verstekelingen achter te laten. De bezoekers aan Macau mogen ook niet langer dan 3 dagen hier verblijven wegens de risico’s op ontsnapping. De overheid zegt echter dat het met het anti-gokverslavingsbeleid te maken heeft. Ik vind het pijnlijk om dit allemaal te horen en denk ook nog even aan de jonge prostituees die ik door de gangen van de casino’s zag lopen met oudere mannen aan hun hand. Want, als het je eenmaal gelukt is om je hier te verstoppen, hoe zorg je dan dat je het financieel red? En dat is een sombere keerzijde van dit bezoek. Ik ben blij dat we naar Hong Kong gaan….