24 november 2009: De NL ambassade en op naar Macao
Een spannende dag, omdat we om 11 uur lokale tijd een afspraak hebben bij de Nederlandse ambassade. Hier zullen we vertellen over het China Festival Utrecht en mogelijkheden bespreken tot samenwerking. Helaas kent onze chauffeur de weg niet al te best en vooraleerst we verdwalen, komen we uiteindelijk stipt op tijd bij de ambassade aan. Het is prettig om weer even onder mensen te zijn die Nederlands spreken. Een schitterend kantoor waar we een goed uitzicht hebben op de stad Guangzhou. Wat een grote stad is dit. En een enorme dynamiek; overal enorme bouwputten die een sterk groeiende handelseconomie laten zien. Je ruikt bijna de wil om groot te worden en om iets te betekenen in de wereld.
De reden waarom wij hier terecht zijn gekomen, is omdat Utrecht een zusterstad is. In het kader van het China Festival Utrecht, biedt dit natuurlijk een uitgelezen kans om culturele uitwisseling te bieden. De consul-generaal ontvangt ons allerhartelijkst. Heerlijke koffie met een koekje, heel erg niet Chinees, maar wel heel erg Nederlands. Ze zijn erg enthousiast over het hele festival, en willen graag meedenken. Omdat zij natuurlijk ook goed ingevoerd zijn in het Chinese leven, vertellen ze ons hun eigen know-how’s op dit gebied. Omdat Catherina natuurlijk zelf Chinees is, realiseer ik me dat het voor haar best bijzonder is om deze verhalen allemaal aan te horen. Daar waar nodig, is ze bijdehand genoeg om te corrigeren of aan te vullen. Ik aanschouw het en laat alle informatie en de verhalen van hun eigen ervaringen over me heen komen. Er zijn voldoende interessante aanknopingspunten om samen te kunnen gaan werken. Ook de ambassade kent de problematiek als het op het aanvragen van visa aankomt. Na twee uur is het weer tijd om aan het werk te gaan. We zullen contact opnemen zodra we weer in Nederland zijn en de ambassade zal hier en daar polsen en meedenken over een uitbreiding van onze samenwerking. Een vruchtbaar, constructief en leuk gesprek.
Catherina en ik verlaten het pand, we gaan met een Chinese bus op weg naar Macau, 145 kilometer verderop. Gesticht in 1577 door de Portugezen en daarmee de oudste Europese kolonie van China. In 1999 droegen de Portugezen de soevereiniteit over aan de Volksrepubliek. De Portugezen (en nu de Chinezen), hebben hier een soort gokparadijs van gemaakt. Het is net Las Vegas, maar dan in Azië.
Of het mij nu echt trekt om hier naar toe te gaan? Catherina deed een paar dagen geleden dit voorstel, om via Macau naar Hong Kong te reizen, en aangezien ik toch wel nieuwsgierig van aard ben, heb ik ‘ja’ gezegd. Bovendien heb ik natuurlijk een fantastische gids bij me. En Catherina houdt -net als alle Chinezen- van gokken. Aangezien ik nog nooit in Las Vegas ben geweest, leek dit me een goed excuus om een dergelijke ervaring te ondergaan.
En het is een bijzondere ervaring. Ik laat me vertellen dat de Chinezen Las Vegas gewoon op deze locatie praktisch hebben nagebouwd. De bezoeker die eens in Las Vegas is geweest, herinnert zich vast het casino waar je met een Italiaanse gondel door een nagemaakt Venetië kan varen. Nu, dat hebben ze hier ook, hetzij dan nog net een paar meter groter. De gebouwen zijn exact nagemaakt naar Amerikaans model dus, maar net -letterlijk- twee meter breder, hoger of dieper. Dit is bij uitstek hoe de Chinezen de Verenigde Staten zien en het bewijst dat ze als geen ander goed zijn in het kopiëren ervan. Ik heb me eens laten vertellen dat de Japanners hier ook erg vindingrijk in zijn: een Japanse stad werd omgedoopt in Germany, waardoor men op de producten “Made in Germany” kon zetten. Een bijzondere manier van denken.
Even een paar mooie plaatjes van internet, om een indruk te geven:
Wat een kakofonie aan licht, mensen en geluiden. Voor een keer bijzonder om te zien, maar dan weet je het ook wel. Wat ik wel erg bijzonder vond, is het oudste casino van Macau. Nog helemaal in de sferen van de jaren ’20 van de vorige eeuw, toen het nog een sjieke bedoeling was om naar het casino te gaan. Catherina daarentegen vindt dit juist niets, ‘oude troep,’ want alles wat nieuw is, is veel mooier. En dat is toch ook weer een verschil in opvattingen en wellicht ook wel een cultureel verschil. ‘Oud’ wordt in de Chinese cultuur per definitie geassocieerd met ‘slecht’, ‘lelijk’, et cetera. Veel waardering voor de oude cultuur, is er niet. En dit is jammer, want daardoor wordt er veel gesloopt om plaats te maken voor deze Amerikaanse en naar mijn mening, smakeloze, kopieën.
Als de avond echt gevallen is, is het de bedoeling dat we met de boot de overtocht langs de kust maken, om weer naar Hong Kong te gaan. Wanneer we met onze bagage staan te wachten op een taxi naar de boot, komt er nog even een somber beeld van China voorbij. Vanwege de potentiële gokverslaving die hier bij bijna iedereen op de loer lijkt te liggen, mochten de Chinezen nooit naar Macau. Tegenwoordig is de regering soepeler geworden in het afgeven van visa hiervoor. En vanuit de Volksrepubliek naar het buitenland reizen, is voor de meesten niet mogelijk. Macau is dus een interessante locatie voor Chinezen om het mainland te verlaten en te ontsnappen aan al die vreselijke verhalen die we ook over China horen: schending van de mensenrechten, moderne slavernij, geen tot weinig vrijheid, et cetera. De Chinezen van het mainland (dus iedereen die niet uit Hong Kong komt), worden vervoerd met grote bussen en continu in de gaten gehouden. Catherina vertelt dat ook de WC’s aan een nauwkeurig onderzoek worden onderworpen om geen verstekelingen achter te laten. De bezoekers aan Macau mogen ook niet langer dan 3 dagen hier verblijven wegens de risico’s op ontsnapping. De overheid zegt echter dat het met het anti-gokverslavingsbeleid te maken heeft. Ik vind het pijnlijk om dit allemaal te horen en denk ook nog even aan de jonge prostituees die ik door de gangen van de casino’s zag lopen met oudere mannen aan hun hand. Want, als het je eenmaal gelukt is om je hier te verstoppen, hoe zorg je dan dat je het financieel red? En dat is een sombere keerzijde van dit bezoek. Ik ben blij dat we naar Hong Kong gaan….
23 november 2009: Op bezoek bij de lokale afdeling cultuur en lunch bij de vrouwenclub
De volgende ochtend, besluit ik nog even te genieten van onze verblijfplaats, door wederom een paar baantjes te trekken in het zwembad. Vervolgens een heerlijk ontbijtbuffet, en voor het eerst in bijna een week, is er brood. Vers brood. Heerlijk! Ondanks dat ik enorm geniet van de bijzondere Chinese keuken, misstaat een keer westers eten tussendoor niet.
Voordat we onze binnenlandse vlucht naar Guangzhou nemen, hebben we nog een aantal afspraken op het programma staan, te weten: een afspraak met de gemeentelijke afdeling van cultuur te Zhou Shan en vervolgens een lunch met de culturele vrouwenclub alhier. Beiden, omdat we willen onderzoeken of die culturele uitwisseling tussen China en Nederland, respectievelijk Utrecht, daadwerkelijk mogelijk is.
Een korte impressie van onze autotochtjes van deze dag:
We hebben dus een drukke dag voor de boeg. Op naar de lokale afdeling cultuur, waar we hartelijk worden ontvangen door twee Chinese mannen en een vrouw. Uiteraard versta ik er wederom geen woord van, maar gelukkig treed Catherina ook op als tolk. Zij laten ons afbeeldingen en flyers zien van een groep Chinese artiesten die uit deze streek komen en veelvuldig uitgenodigd worden om over de hele wereld te komen optreden. Het is best lastig om, vanwege de taal en cultuur, een onafhankelijk oordeel te vellen over de kwaliteit van deze groep. Ik neem aan dat het professionals zijn, maar past het wel binnen het karakter van het China Festival Utrecht? Hier willen we tenslotte de bezoekers wel kennis laten maken met de facetten uit de (bekende) Chinese cultuur, maar anderzijds ook culturele cross-overs bewerkstelligen waarin cultuuruitwisseling en professionaliteit de boventoon voeren. Dus enerzijds willen we de traditionele kunsten en gebruiken voor het Utrechtse publiek ontsluiten, anderzijds is het belangrijk dat Kosmopolis Utrecht eveneens haar, juist moderne en grensoverschrijdende, karakter hier in kan profileren. Soms vraag ik mij tevens af of Catherina begrijpt wat ik hiermee bedoel wanneer we hier een gesprek over hebben. Catherina is een sociaal bewogen dame, maar van kunst heeft ze minder kaas gegeten. En dat is niet erg, want juist deze reis is een voorbeeld van datgene waar ik met Kosmopolis voor wil staan: culturele diversiteit, niet slechts in de programmering, maar ook in personeel en uiteindelijk natuurlijk het publiek. Echter, Catherina voelt zich terecht trots over haar cultuur, die zich in het westen met name op een traditionele wijze vertegenwoordigt. Tegelijkertijd geldt dit ook voor het land China zelf en haar aanbod hierin, helaas voortgekomen uit het huidige politieke klimaat in China. Dit zorgt dus, tussen ons in ieder geval, voor interessante gesprekken. Het is een constructief gesprek en we besluiten contact hierover te houden en elkaar te spreken, wanneer we weer in Nederland zijn. Een klein (!), maar niet onbelangrijk probleem, kan de aanvraag van visa voor deze groep opleveren. Ondanks dat ze over de hele wereld optreden, wil dat niet zeggen, dat het altijd zomaar lukt om toestemming te krijgen van de Chinese overheid om het land te verlaten. We laten het op ons inwerken en zullen het er in nederland verder over hebben.
Op naar de volgende afspraak; lunch bij de Chinese vrouwenclub. Bijzonder, omdat we toch voornamelijk tussen de (invloedrijke) mannen hebben verkeerd, tot nu toe. Catherina vertelt me dat, naar buiten toe, het lijkt alsof de Chinese samenleving een patriarchale is. Maar uiteindelijk hebben de vrouwen de touwtjes in handen, ook al is dat achter de schermen. Is het in Nederland veel anders?
Nadat ik mijn cadeautjes heb gegeven die elke keer met grote blijdschap en bewondering worden ontvangen, gaan we aan tafel. Het is een heerlijke lunch weer, met heel veel vis en een heleboel onbeduidende soorten voedsel. Van te voren had ik besloten, om maar niet na te denken over wat ik soms te eten krijg. Proeven, dat is het motto. En ik sta elke keer versteld van het soort smaken die mijn papillen op nemen. Ik proef eten zoals ik dat nog nooit heb gegeten. Heerlijk.
Ook deze vrouwen staan open voor culturele uitwisseling met Nederland en aan het einde van de lunch en de vele toosten, spreken we af contact te houden over de organisatie van het festival.
Catherina en ik moeten onze vlucht gaan halen, en daarvoor gaan we eerst nog een stuk varen met de boot. En eindelijk zie ik de zon schijnen, voor het eerst sinds ik Hong Kong heb verlaten:
Gelukkig zijn we op tijd voor onze vlucht en in korte tijd zijn we aanbeland in Guangzhou. Omdat het inmiddels al avond en donker is, en we van te voren geen hotel geboekt hebben, heeft dit onze eerste prioriteit. De taxichauffeur brengt ons naar dat gedeelte in de stad, waar alle hotels zich bevinden. Het blijkt nog best lastig om een kamer te vinden, omdat veel hotels vol zitten. Uiteindelijk vinden we een hotel wat sterk lijkt op het beeld dat ik heb van hotels uit het voormalige Oostblok. En dat is natuurlijk niet zo gek, gezien het communistische bewind in China. Deze ideologie leeft ook door in de architectuur en het is bijzonder dat te realiseren. Catherina kent haar pappenheimers en wil eerst een bezoek brengen aan de kamer voordat we toezeggen. We gaan een gammele, uitgewoonde lift binnen met een jong publiek. Het blijkt dat er boven op het dak zich een discotheek bevindt.
We bekijken de kamer en eenmaal beneden in de foyer, bedenkt Catherina zich. Ze voelt zich hier niet veilig en wantrouwt het personeel. Deze angst kan ik niet met haar delen (ik ben natuurlijk ook een stuk jonger), maar vind het wel belangrijk dat iemand zich ergens veilig voelt. Dus gaan we op zoek naar een ander hotel. Dat wordt een van de weinige hotels waar nog plek is, een 4-sterren hotel met als een van de goedkopere kamers, een kamer zonder raam. Heel bijzonder, dit heb ik nog nooit meegemaakt. Ik vraag me af of ik het hier niet benauwd zal krijgen (de gedachte alleen al), maar realiseer me dat Catherina zich hier wel prettig voelt, en bovendien is het maar voor 1 nacht. Zelfs in Hong Kong, waar ik low-budget verbleef, had ik nog een klein raam met fantastisch uitzicht op een blinde muur. Ik begrijp dat iedereen hier op airconditioning leeft: alle ramen blijven gesloten vanwege smog en warmte, de airco doet de rest. Not my cup of tea, maar goed. We hebben een slaapplaats en dan kunnen we ons gaan voorbereiden op het bezoek aan de Nederlandse ambassade, wat voor morgenochtend op de agenda staat.
Nog een korte en onscherpe indruk van Guangzhou, wat een wereldstad:
22 november 2009: De brug: een sociaal-economische verbinding tussen werelden & culturen
Zondag 22 november 2009: een grote dag voor Zhou Shan. Van heinde en verre zijn mensen van over de hele wereld voor deze gebeurtenis teruggekeerd naar hun geboortegrond: de opening van een brugverbinding tussen de grotere eilanden, met een directe verbinding naar Ningbo, een belangrijke havenstad. De betrokkenheid bij de geboorteplaats van deze mensen is indrukwekkend; trots en trouw gaan hier wilskrachtig hand in hand.
Ondertussen ben ik twee nachten hiervoor naar een andere hotelkamer over gegaan. De lieve eigenaar van het hotel (waar ik helaas geen woord mee kan wisselen, maar met wat handen en voeten-werk komen we er wel), zag mij met mijn laptop aan de gang. Ik had niet verwacht enige toegang tot internet te hebben, maar ik werd meegesleurd -de laptop moest mee- naar een hotelkamer een verdieping lager. Hier liet de beste man mij een LAN-kabel zien, waaruit ik begreep dat er wel degelijk internet in het hotel was. Ik begreep hieruit dat ik even op deze kamer kon verblijven om mijn verhalen met de wereld te verbinden, maar voordat ik het wist liepen we, met zijn dochter erbij, naar mijn eerste hotelkamer. Huppetee, alles werd opgepakt en meegenomen, waaruit ik begreep dat ik naar de andere kamer mocht verhuizen. Wat een vriendelijk gebaar van deze man! Binnen 5 minuten bevond ik mij alleen -met laptop- op mijn nieuwe kamer.
Net als op de eerste kamer, hing ook hier weer een prachtig, maar bijna pornografisch, portret van een Chinese vrouw in de badkamer. Ik heb van beide dames een foto gemaakt, maar het gaat toch wel ietsje te ver om deze vrouwen hier online te tonen….
Ik besluit als dank de eigenaar een reep chocolade te geven, iets, waarvoor ik later van Catherina op mijn kop krijg. Een cultuurverschil; door dit te doen ‘verlaag’ ik mij, volgens de Chinese cultuur, hiermee. Dit soort services dienen vanzelfsprekend te zijn voor gasten van het hotel.
Niet dat er geen sprake was van censuur, op het internet. Ik kreeg toegang om mijn mail te checken, maar youtube of google gaven geen toegang. Dat was best confronterend en deed mij wederom beseffen in welk een vrij land we in Nederland toch maar weer leven.
Maar goed, de ochtend van de grote dag is aangebroken. Een taxi zal mij komen halen en ik dien al mijn spullen mee te nemen, want we gaan na alle gebeurtenissen op deze dag, dit eiland verlaten. We zullen -op kosten van de overheid- logeren in het nieuw gebouwde vijfsterren Sheraton hotel. Dit dient opgevat te worden als een soort promotie-actie van de overheid, waarbij men aan de westerse Chinezen wil laten zien hoe goed het met dit gedeelte van China gaat (investeringen blijven nodig) en om dit beeld mee te nemen naar Europa.
Bepakt en bezakt sta ik met mij spulletjes buiten het hotel te wachten op de taxi. Ik neem nog een paar foto’s van het uitzicht:
Dan op naar het hotel, waar we onze bagage zullen achterlaten, om vervolgens de brug te gaan bekijken. Als eerder gezegd, het westen dient als een soort rolmodel, maar de Verenigde Staten staan hierin echt op nummer 1.Dit houdt in dat alles zoveel mogelijk nagemaakt lijkt te worden, maar dan net op een iets grotere schaal dan het oorspronkelijke model in de VS zelf. Een paar mistige foto’s van het uitzicht van het hotel:
Eenmaal in de lobby van het hotel, ontmoet ik allemaal belangrijke mensen van het gouvernement, hooggeplaatste politici die druk doende zijn met de internationale uitwisseling, groei en handel van dit gebied, waaronder Gouverneur Lu Zushan.
Later, eenmaal thuis, zoek ik op internet naar de huidige stand van de brug. Ik vind het volgende artikel hierover (www.chinasquare.be/actueel-nieuws/langste-brug-open-gesteld-op-proef/, d.d. 6 januari 2010):
Langste brug opengesteld op proef
China’s langste brug -naar Zhoushan- werd open gesteld voor gebruik, zij het op proef. De brug is 46 km lang, kostte 13 miljard yuan en de werken duurden tien jaar. Zhoushan is een prefectuurstad én terzelfdertijd een archipel met meer dan 1300 eilandjes. Daarvan zijn er 100 gedurende het gehele jaar bewoond en 58 groter dan 1 km². De brug start vanaf het eiland Zhoushan en gaat verder over Lidiao, Fuchi, Cezi en Jintang, en diverse waterlopen om dan aan te sluiten met het autosnelwegnet in Ningbo. Gouverneur Lu Zushan van de provincie Zhejiang zei bij de opening dat de brug zowel het leven van de eilandbewoners ten goede zal komen als de ontwikkeling van de diepwaterhavens van Zhoushan en Ningbo. Zhoushan heeft een visrijk gebied en de haven behandelde vorig jaar 10 miljoen TEU’s van twintig voet.
In een grote colonne vertrekken we naar de brug. Er wordt mij verteld dat het de langste brug ter wereld is, maar ondertussen weet ik dat de trots van de mensen hier, het soms kan winnen van de waarheid. Zhou Shan is een stadsprefectuur, zoals dat hier genoemd wordt, een soort provincie van de Volksrepubliek China en de enige die uit eilanden bestaat. Zo’n kleine 13.000, dus dat valt best mee. En dat onderstreept het belang van een dergelijke brug, waardoor de (economische en sociale) verbinding met het vaste land een feit wordt.
Eenmaal midden op de brug, stoppen we en worden we geacht allemaal uit te stappen en worden er veelvuldig foto’s genomen. Ik voel me net een filmster:
En dan natuurlijk hetgeen waar we echt voor kwamen: de brug:
Er worden allerlei Chinese woorden gesproken, maar door alle drukte, heeft Catherina amper tijd om te vertalen. Ik laat het gewoon over me heen komen en kijk mijn ogen uit over alle fotosessies. In die zin lijkt dit cliché waar te zijn: Aziaten met hun fotocamera’s.
Vervolgens komt er een moment dat we weer gezamenlijk in de bussen, taxi’s en auto’s stappen en op pad gaan naar het museum. Een museum over de geschiedenis van deze brug. Hier krijg ik ook van Catherina te horen dat er gisteren blijkbaar een groot vrachtschip tegen de brug is aangevaren, waardoor niemand de veiligheid van de brug op dit moment kon garanderen (oeps…) en de officiële opening aldus, is uitgesteld.
Leuk, weer een museum. Musea in het buitenland kunnen een goed cultureel beeld geven van een land. Wat vindt men belangrijk om weer te geven en op welke wijze laat men dit zien? Dit kan een hoop vertellen over een cultuur. Kijkt u maar en oordeel zelf:
Deze slideshow heeft JavaScript nodig.
Vervolgens keren we terug naar het hotel, al waar we heerlijk uitgebreid gaan dineren. Voor het eerst drink ik echte Bourgogne op Chinese bodem. Het is een officieel een zeer formeel, maar heel erg gezellig diner met 36 man aan twee tafels. Ook hier worden veelvuldig, tijdens het proosten, visitekaartjes met twee handen, uitgereikt.
Aanvankelijk zou ik een tweepersoonskamer voor mezelf alleen hebben. Een enorme luxe, ook omdat ik weet dat ik hier warm water (en meer) zal hebben. Maar dan komt Catherina met de schoonmaakster/verpleegster, omdat haar moeder ook als eregast mee is met dit bezoek. De vrouw in kwestie, is dus mee om de moeder van Catherina te 0ndersteunen. Zonder dat ik ja of nee kan zeggen, wordt besloten, dat zij bij mij op de kamer komt. Dit heb ik dan ook even als typisch Chinees ervaren, op dat moment. Maar geen enkel probleem natuurlijk. Al vraag ik me af hoe ik überhaupt met haar zou moeten communiceren, want zij spreekt natuurlijk en helaas, geen Engels. Afijn, door mijn badpak te tonen, maak ik haar duidelijk dat ik ga zwemmen en kan ik haar vragen of ze mee wil. Maar ze heeft geen badpak bij zich en ik krijg het gevoel dat dit een oneerbaar voorstel is vanuit mijn positie. Zij kan niet toestaan dat ik me zou verlagen door met haar te gaan zwemmen. Idioot natuurlijk, maar daar werkt het dus wel zo.De rest van de avond geniet ik van mijn baantjes in het bad, drink ik een cocktail in de lobby (met internet natuurlijk!) en vooral…. van de rust. Heerlijk.
De volgende dag zullen Catherina en ik een binnenlandse vlucht nemen naar Guangzhou (Kanton) om op bezoek te gaan bij de Nederlandse ambassade. Hier zullen we praten over mogelijkheden om internationale culturele uitwisseling tot stand te brengen ten behoeve van het China Festival Utrecht. Ik ben benieuwd!
