21 november 2010: een Chinese verjaardag tussen de Opiumoorlogen door

Wat een bijzondere en toffe verjaardag gehad gister en wat een mooie bos bloemen!

Chinezen (m.n. in Zhou Shan) gaan erg, erg vroeg naar bed. Dit betekent dat er ‘s avonds weinig lol te beleven valt, op een duister café in een donker steegje na dan. Maar dit ging me te ver, als westerse en niet de talen sprekende jongedame.

Hier tegenover staat wel, dat iedereen erg, erg vroeg opstaat. Lunch is dan ook rond half 11 (!) en is erg uitgebreid. Men luncht of dineert hier in aparte kamers aan ronde tafels waar op al het voedsel staat uitgestald. Het fenomeen draaitafel maakt het geheel compleet.

Tevens bijzonder, zijn de televisies, die in deze ruimtes altijd aan staan. Niet dat mensen er naar kijken, maar dat maakt niet zoveel uit. Voor mij is dit leuk, want op deze manier kom ik er een beetje achter wat men hier zoal uitzendt. Veel “bling-bling” en veel geluid.Zouden goed kunnen worden ingezet voor de karaoke, naar mijn idee.

Iedereen heeft dus zijn eigen kamer met personeel en alles er op en er aan. Toegegeven, ik ben er nog steeds niet achter hoeveel dit per persoon kost, maar hier in China is in ieder geval wel ruimte genoeg om dit te creëren.

Een ander interessant fenomeen blijft het proosten. En ondertussen worden de glazen continu door het personeel bijgeschonken. Met iedere aanwezige dien je dus een keer te proosten. Dit gebeurt altijd een op een. Ben je ondergeschikt aan een ander, dan houd je je glas lager dan dat van de ander wanneer je proost. Soms daagt de ander je uit om je glas in een teug leeg te drinken en dat is dan een teken van respect voor jou. Wanneer mensen met jou komen proosten, zeg je altijd sje-sje, of wel dank je wel. Iedereen proost met iedereen, een meerdere stapt op een mindere af en andersom. De mensen met de hoogste positie beginnen hiermee.

Het mooie hieraan is dat je iedereen een keer ontmoet en vaak is dit ook het moment waarop visitekaartjes worden uitgedeeld. Deze (heb ik vandaag geleerd) geef je altijd met 2 handen en je ontvangt kaartjes ook altijd met 2 handen. En let wel, de meeste keren dat ik dit fenomeen nu heb meegemaakt, waren er in onze kamer altijd 2 tafels met minimaal 12 personen per tafel. Iedereen doet altijd een rondje proosten met iedereen, dus kun men nagaan wat dat aan drank kost. En wat dat kan doen met het hoofd. Voorzichtigheid geboden, dus.

Als men weigert, is dat een teken van onbeleefdheid en degene die het meest gedronken heeft, verdient veelal het meeste respect. Een raar volk, die Chinezen. Maar wel bijzonder en een leuke manier om met iedereen kennis te maken.

De meeste Chinezen werken 7 uur per dag. Tussen de middag wordt er bijna altijd op deze manier buiten de deur gegeten, waarna men een klein uiltje knapt. Dat mag ook wel om weer even op adem te komen. Het diner begint dus ook erg vroeg, tijden van half 5, 5 uur zijn niet ongewoon. Dan krijg je weer hetzelfde riedeltje. Om 8 uur ‘s avonds is men dan weer thuis.

Ik besef heel erg goed dat ik me hier in een enorme luxe positie bevindt. Catherina heeft enorm veel contacten tot in de hoogste regionen in Zhou Shan. We hebben ondertussen vaak geluncht op kosten van de gemeente. Catherina is toch een special guest en ik dus ook. Dit opent hier vele deuren. Catherina herhaalt heel vaak dat alles, maar dan ook alles hier in China draait om contacten. Vandaag heb ik de burgemeester en de vice-secretaris van het district Zhou Shan mogen ontmoeten en dat zijn erg belangrijke mensen hier. Zij voeren overleg op provinciaal niveau. En dat betekent hier heel veel. Maar daar kom ik nog op terug.

Dit betekende dus dat ik op mijn avond voorafgaand aan mijn verjaardag moederziel alleen zat, een laptop bij me had die inmiddels leeg was en die ik niet kon opladen omdat ik geen Chinese stekker had, gelukkig nog wel een Chinese verjaardagspils via een achterdeur heb kunnen bemachtigen en dan maar een warm verjaardagsbad wenste te nemen. Maar het water was koud! En de verwarming functioneerde ook al niet naar behoren. Als gezegd, men bespaart hier enorm op dit soort kosten. Overal in het hotel was het dus ook ernstig koud en mijn voetjes helemaal. Ach, het is weer eens wat anders. Na al die gezellige sociale activiteiten was ik ook best een beetje moe.

De volgende ochtend werd ik 5 minuten voordat de taxi met Catherina erin zou komen, dus dat was pittig. Ik heb me nog nooit zo snel gedoucht en aangekleed.

We werden ontvangen door de gemeente van de gemeente van de gemeente van Zhou Shan. Alles is hier enorm bureaucratisch georganiseerd, dat is echt onvoorstelbaar. Ik vraag me af of dit resten van het communistische systeem zijn. Het heeft ook voordelen, iedereen heeft werk en iedereen heeft alle tijd ons te ontvangen. Hier houdt dat in dat je niet alleen een lunch krijgt aangeboden, maar ook een rondleiding door de stad krijgt.

Zo gingen we op pad naar het museum over de Opiumoorlogen met de Engelsen rond 1840 destijds. De Engelsen probeerden Zhou Shan te confisqueren, maar hadden eigenlijk geen flauw benul waar in China dit ligt. Zhou Shan is een eilandengroep van 1300 eilanden in de Chinese Oostzee. Het ligt vlakbij Shanghai en is strategisch interessant om binnen te vallen. Maar wisten de Engelsen dus veel. De Chinezen waren natuurlijk overrompeld door dit hele gebeuren, want de Engelsen eisten Zhou Shan op. De Chinezen lieten de Engelsen hun gang gaan in de hoop tijd te winnen. En dat deden ze. Er werd geen enkele aandacht aan deze streek besteed door China, waardoor de Engelsen na 5 jaar daar te hebben gezeten, het eigenlijk ook niet meer zo interessant vonden. De lokale bevolking heeft nog een list bedacht waarbij 5000 Engelsen zijn omgekomen, namelijk door ze water te geven. Maar dit zat vol bacteriën, dus iedereen die hiervan gedronken had, ging dood. De Engelsen zwichtten in die zin, dat ze een andere plek opeisten. Dit alles moet natuurlijk bezien worden in het licht van de opiumhandel. De Chinezen bleken enorm gevoelig voor opium en velen raakten eraan verslaafd. Men werkte niet meer, grote delen van het land lagen hierdoor economisch gezien op hun gat. De Chinezen wensten dat de Engelsen met de import zouden stoppen en dat leidde tweemaal tot een oorlog, Opiumoorlog I en Opiumoorlog II. De Chinezen gaven de Engelsen Hong Kong als basisplaats. Op dat moment stelde Hong Kong nog niets voor, het was een erg afgelegen en onderontwikkeld gebied. Dit is wellicht de Chinese versie en ik heb een ernstig vermoeden van een sterk nationalisme, maar desalniettemin is het erg interessant deze belangrijke historische gebeurtenissen vanuit de Chinese (en dus andere kant) te bekijken.

Op deze manier is Hong Kong dus een Britse kolonie geworden en wordt er daarom door bijna iedereen Chinees gesproken. Men rijdt ook links. En hebben ze een eigen munteenheid. Sinds 1997 is Hong Kong bij China ingelijfd. Een erg interessant gebied voor China waar een hoop geld verdient wordt en een hoop geld aan te verdienen valt. Tot 2057 behoudt Hong Kong zijn status van Administratieve Bijzondere Staat van China en het is te hopen dat de democratie die alleen hier geldt door de rest van China is overgenomen. In die zin dat de mensenrechten niet meer worden geschonden en mogelijk Tibet en Taiwan als zelfstandig erkend worden. Veel mensen in Hong Kong vrezen er voor dat hun vrijheden enorm ingeperkt zullen gaan worden tegen die tijd. Nergens mag er in China gedemonstreerd worden, behalve daar.

Maar goed, terug naar de dag zelf: De rondleiding in het museum werd verzorgd door iemand die daar werkt. Vervolgens hebben we nog een wandelingetje door het gebied gemaakt, waarbij we eindigden bij de beginpunt van dit eiland van Zhou Shan.

Eerst weer met de boot terug naar het eiland waar wij verbleven. Ik betrapte mezelf er op heel even de ogen dicht te hebben gedaan, tijdens dit boottochtje, maar ik was niet de enige. Ik heb veel Chinezen gedurende mijn reis met de ogen dicht gezien. Waar of wanneer dan ook. Zelfs in de metro in Hong Kong kwamen de gesloten ogen veelvuldig langs. Catherina vertelt me -nadat ook zij haar ogen even dicht had- dat veel Chinezen dit inderdaad doen; er wordt veel en lang gereisd tussen huis en werk, men maakt lange dagen. Om het reizen nuttig te besteden en weer energie op te doen voor de volgende ronde, doet men graag aan zogenaamde ‘power-naps’.

Omdat de afstanden vrij groot zijn, stappen we na aankomst aan land, weer in de taxi. Ditmaal op weg naar het huis van Catherina haar ouders. Onderweg komen we nog een eigenwijze bestuurder tegen die denkt te kunnen keren, maar met zijn wielen in een soort greppel belandt. Eenmaal bij Catherina haar moeder aangekomen, worden we warm onthaald. Er zijn veel mensen binnen, sommige familie, andere van de schoonmaak, en van sommigen heb ik nog steeds geen idee wie het waren. Een oom van Catherina vraagt haar om voor zijn dochter te bemiddelen in Europa, omdat zij graag met een Europese man wil trouwen. De dochter heeft hiervoor professionele foto’s laten maken, Catherina beloofd de portfolio mee te nemen naar Nederland.

Het wordt niet zo expliciet benoemd, maar uithuwelijking is nog steeds een veelvoorkomend gebeuren in China. Veel Chinese vrouwen dromen van een leven in Europa. De meerjaarlijkse komst van Catherina aan haar vaderland versterkt de belofte van een financieel goed leven in Europa. Veel mensen die ik gesproken heb, willen graag veel geld verdienen in het westen, maar uiteindelijk wel terugkomen naar China om de lokale bevolking en het land iets terug te geven. Ik merkte heel sterk dat er een zucht is naar het opdoen van kennis ( in het westen), om dit dan weer door te geven aan China en de Chinezen.

Mijn bloemenboeket wordt als een bijzonderheid ervaren. Ik was al blij met zo’n mooi boeket, maar in China is dit toch echt een heel bijzonder cadeau. Ik voel me nog meer vereerd. Wederom een geld-kwestie: bloemen zijn erg duur en al helemaal om ze naar een eiland te exporteren. Men wil dus graag met de bloemen op de foto:

Vervolgens staat er een prachtige gedekte tafel voor ons klaar, wat een verwennerij weer! De dames in de keuken hebben hard hun best gedaan. Wat mij opvalt, is dat de keuken echt een keuken is. Geen ruimte voor een eettafel, maar een puur functionele ruimte waar slechts gekookt, maar niet gegeten wordt. De eetkamer grenst er wel aan en met verwondering probeer ik de vrouwen te volgen, maar eerlijk gezegd, blijft het moeilijk om vat op de Chinese keuken te krijgen.

Na een heerlijke Chinese maaltijd, ga ik voldaan met de taxi naar mijn koude hotelkamer. Morgen is een grote dag: ondanks dat we te horen hebben gekregen dat de officiële opening van de brug niet door kan gaan wegens een technische storing, is er toch een meer informele bijeenkomst georganiseerd wegens alle gasten die uit het westen speciaal hiervoor zijn over gekomen. Ik ben benieuwd!